Түйнекті алқа (Solanum tuberosum, картофель).

Сипаттамасы:

Биіктігі 30-150 см жететін, көп жылдық шөптесін өсімдік. Жер астында өркені көлбей өсіп, түйнектер пайда болады. Жапырақтары күрделі: бір жапырағында 7-ден 11-ге дейін іріліүсақты жұмыртқа пішіндес жапырақтар болады. Гүлдері 5-6- дан жиналып гүлшоғырын құрады. Гүлдерінің түсі ақ түстен күлгін ашық түске дейін болады. Жемісі-көп тұқымды жидек.

Таралуы:

Шыққан жері Оңтүстік Америка.Европаға 1565 жылы әкелінген, Ресейде 1765 жылдан бастап егіледі. Қазіргі заманда дүние жүзінің бырлық елдерінде егіледі.

Дайындалуы:

Түйнекті алқаның түйнектерін күзде қазып, жинап алады.

Химиялық құрамы:

Картоптың түйнегінде 10-28% крахмал, 15% май, 1,3% белок, A, B1, B2, C, PP, K1, Д витаминдері, натрий, калий, кальций, хлор, күкірт тұздары, микроэлементтерден мыс, қобальт, йод болады.

Қолданылуы:

Крахмал өндірісінде қолданылады.

Жұмсақ бидай (Triticum vulgare, пшеница обыкновенная).

Сипаттамасы:

Биіктігі 50-180 см-ге жететін бір жылдық шөптесін өсімдік.

Сабағы тік, жапырағы жалпақтау таспа тәрізді, сабақ бойыны қыгап арқылы орналасады. Гүл шоғыры 4-5 гүлден тұратын масақ.

Таралуы:

Қазақстан мен Сібірдің далалы аймақтарында көптен себіледі. Өнімділігі жоғары.

Химиялық құрамы:

Негізгі құрамдық бөлігі – крахмал. Одан басқа белоктық заттар, витаминдер болады.

Қолданылуы:

Крахмалдың өндірістік көзі болып табылады. Сонымен қатар бидай дәндерінен Митрошин сұйықтығы дайындалып, тері ауруларын емдеуге қолданылады.

Егістік күріш (Oryza sativa, рис посевной).

Сипаттамасы:

Биіктігі 50-150 см дейін жететін бір жылдық шөптесін өсімдік. Сабақтары бұтақталған, жапырақтары таспа тәріздес, жасыл, қызғылт, күлгін түсті. Гүлдері көп масақты сыпырғы гүл шоғырына жиналған

Дайындалуы:

Күріштің дәндерін күзде жинап алады.

Химиялық құрамы:

Дәндерінде 3-12% белок, 65-70% көмірсулар, 4-6% майлар болады.

Қолданылуы:

Крахмал өндірісінде қолданылады.